Co to jest stres…

Stres to stan pogotowia organizmu, który pełni funkcje adaptacyjne, lub dezadaptacyjne.

Ewolucyjnie stres przygotowuje organizm do radzenia sobie z niebezpieczeństwem.
Aktywne wydzielanie adrenaliny i pobudzenie układu somatycznego powodują wzmożenie akcji serca, przyspieszenie oddechu, wzrost napięcia mięśni.
Jest to reakcja na zagrożenie, której funkcją jest stworzenie warunków przetrwania.

W psychologii wyróżnia się trójfazowy model przebiegu reakcji organizmu na stres.

W pierwszym etapie człowiek mobilizuje się do wysiłku

W drugim etapie zwiększa się wydolność organizmu w obliczu zagrożenia, następuje mobilizacja potencjału do walki z zagrożeniem – tak bowiem można traktować źródło stresu.

W ostatnim etapie, gdy dalej działają szkodliwe bodźce, gdy wysiłki nie dają efektu,  człowiek może nie być w stanie podjąć żadnego konstruktywnego działania.

 

Jakie są najczęstsze przyczyny stresu???

Kataklizmy - Są to klęski żywiołowe, wojny. Zwykle są nieprzewidywalne,  często pozostawiają po sobie silne ślady w psychice.

Stresory osobiste -  egzamin, choroba, rozwód, śmierć kogoś bliskiego, zwolnienie z pracy

Stresory drugoplanowe – są to codzienne stresujące kłopoty, drobne kłótnie, nieporozumienia, spóźnienia.

 

Jaki jest mechanizm radzenia sobie ze stresem?

Kiedy człowiek ocenia zdarzenia jako stresujące to może interpretować daną sytuację na trzy sposoby:

Jako zagrożenie- człowiek przewiduje, że sytuacja, wydarzenie może być szkodliwa dla jego osoby. Przewidywanie negatywnych konsekwencji wywołuje zagrożenie , lęk, obawę, niepewność.

Jako stratę - odnosi się do wydarzeń, które nie są przewidywane, ale które już zaistniały. Wywołuje smutek, żal, rozpacz.

Jako wyzwanie- to, co człowieka spotyka może stwarzać dla niego szansę sprawdzenia siebie i własnych możliwości, czyli sytuacja stresowa jest traktowana jako pozytywna.  

Z sytuacją stresową można sobie radzić koncentrując się na emocjach, albo na wykonaniu zadania. Radzenie sobie ze stresem skoncentrowane na emocjach, ma na celu regulacje stanu emocjonalnego, ponieważ każde doświadczenie stresowe wiąże się ze zmianami w funkcjonowaniu emocjonalnym

W jaki sposób można więc radzić sobie w życiu ze stresem (sposoby konstruktywne i destrukcyjne)  

U podłoża tych strategii leżą umiejętności psychologiczne człowieka

Podejmowanie aktywnych działań, których celem jest usunięcie przyczyny stresu, czyli zadaniowe podejście do danego problemu.  

Planowanie- racjonalne podchodzenie do danego problemu, czyli np. wcześniejsze uczenie się do egzaminu, a nie robienie tego na ostatnią chwilę, co podnosi poziom stresu

Stworzenie hierarchii ważności i wybranie najistotniejszych rzeczy

Zapanowanie nad sobą, powstrzymanie się od impulsywnego działania- wymaga to rozwiniętej samokontroli.

Poszukiwanie wsparcia – np. kogoś kto pomoże uczyć się do egzaminu, ale także wsparcia emocjonalnego u bliskich osób, a czasem także szukanie wsparcia w religii.

Ludzie stosują także sposoby destrukcyjne a wśród nich:

Zaprzeczanie- udawanie, że nic się nie stało, aby utrzymać poczucie własnej wartości

Używanie alkoholu lub leków.

Uciekanie do poczucia humoru.

Sposoby radzenia sobie ze stresem mogą więc być albo skoncentrowane na podejmowaniu działań i rozwiązywaniu problemu, na unikaniu różnych sytuacji, albo na koncentrowaniu się na własnych emocjach.