Jak stres może wpłynąć na psychikę?

Czym jest depresja?

Depresja jest często używanym pojęciem w codziennym języku. Zazwyczaj opisuje smutek, przygnębienie, mniejszą chęć do nauki, pracy, zwyczajnych czynności.
Smutek czy przygnębienie są normalnymi emocjami, które powstają w wyniku niepowodzenia, rozczarowania, przykrego wydarzenia jak choćby niezdanie egzaminu, kłopoty w pracy czy w życiu osobistym.
W rozumieniu klinicznym, depresja określana jest przez psychologów i psychiatrów, jako zaburzenie nastroju, znacznie różniące się od zwyczajnego samopoczucia.
Uczucia smutku, żalu, przygnębienia stają się dominujące i bardzo silne. Często pojawia się płacz, niechęć rozmawiania z innymi, człowiek nie czerpie przyjemności z życia, a to, co go dotychczas cieszyło traci na znaczeniu.

Czym różni się depresja od „doła”, czyli okresowego gorszego samopoczucia?

Każdy człowiek czuje się czasem przybity czy zniechęcony. Zazwyczaj jednak stara się jakoś poprawić sobie samopoczucie poprzez wygadanie się, spotkania z przyjaciółmi czy też robiąc coś, co sprawia przyjemność. W konsekwencji złe samopoczucie mija w dość krótkim czasie.
Kiedy natomiast smutek nie mija nawet po 2 tygodniach, pojawia się poczucie, że coś niedobrego się dzieje z nami, a nasz stan nawet raczej się pogarsza niż poprawia w miarę upływu dni, wtedy powinien być to powód do zastanowienia się czy to rzeczywiście nie depresja.

Czy depresja nie jest tym samym co lenistwo?

Odpowiedź jest jednoznaczna – zdecydowanie nie!
Objawy depresji czasem mylone są przez najbliższe osoby osób chorych z lenistwem. Tymczasem lenistwo wynika z braku chęci działania i jest zupełnie zależne od woli. Oznacza to, że w rzeczywistości osoba leniwa nie ma po prostu ochoty na wykonywanie jakiś czynności, ale posiada wystarczającą ilość siły, ma dobry nastrój i zazwyczaj czuje się dobrze ze swoim lenistwem.
W przypadku depresji zazwyczaj osoby chciałyby pracować, uczyć się i robić wiele innych rzeczy, jednak ich stan na to nie pozwala. Depresja bowiem wiąże się także ze zmianami somatycznymi, zachodzącymi w ciele (związane m.in.  z neuroprzekaźnikami).

Jak rozpoznać kliniczną depresję?

Kiedy człowiek znajduje się w stanie depresji widoczny staje się jej wpływ na normalne zachowanie i codzienne życie rodzinne i zawodowe.
Zazwyczaj osoby z depresją stają się małomówne, niechętnie opowiadają o tym, co się z nimi dzieje. Czasem nie chcą patrzeć w oczy podczas rozmowy, są wpatrzone w jeden punkt w ścianie, podłodze. Ich ciało może być przygarbione, głowa spuszczona w dół. Mogą mówić wolniej niż zazwyczaj, mniej starannie, bardziej monotonnie,  
Czasem mają mniejszą ochotę na dbanie o higienę osobistą, mniej się myją, nie dbają o ubiór, lub ubierają się w ciemne kolory.
Nastrój jest gorszy niż normalnie, pojawia się smutek, beznadzieja, apatia, ale także rozdrażnienie.
Brakuje siły i energii do codziennego funkcjonowania.         

Objawy depresji według klasyfikacji ICD-10 (europejskiej klasyfikacji chorób)

Objawy podstawowe:

obniżony nastrój, smutek, przygnębienie

spadek lub utrata zainteresowań i zdolności do czerpania radości z życia

spadek energii do działania

Objawy dodatkowe:

zaburzenia snu

problemy z apetytem – wzrost lub spadek łaknienia

zmiana wagi ciała – zazwyczaj zmniejszenie

myśli rezygnacyjne i samobójcze

obniżenie samooceny

poczucie winy

mniejsza pewność siebie

trudności w koncentracji

ponury i pesymistyczny obraz przyszłości.                                                                                                                           

Objawy depresji według klasyfikacji DSM-IV (amerykańskiej)

Co najmniej pięć spośród niżej wymienionych objawów występuje niemal codziennie przez okres dwóch tygodni:
1. Obniżony nastrój lub rozdrażnienie
2. Odczuwanie mniejszej przyjemności z wykonywanych czynności
3. Spadek lub wzrost wagi
4. Bezsenność lub nadmierna senność
5. Zmęczenie lub brak energii
6. Poczucie braku własnej wartości lub nadmiernej, poczucie winy
7. Zmniejszona zdolność myślenia lub koncentracji uwagi, niezdecydowanie
8. Powracające myśli o śmierci, powracające myśli samobójcze, plany samobójcze

 

Kiedy potrzebna jest pomoc?

Podjęcie leczenia jest wskazane w sytuacji, kiedy objawy utrzymują się przez co najmniej dwa tygodnie, lub nasilają się z dnia na dzień. Powinniśmy wówczas zgłosić się do specjalisty, bowiem w przeciwnym razie objawy choroby mogą się pogłębiać.  
Podjęcie leczenia powinno przynieść nam znaczną poprawę już w niedługim czasie po rozpoczęciu leczenia.  Ważne, aby nie odwlekać decyzji o wizycie.  Pamiętajmy o wzroście ryzyka popełnienia samobójstwa, kiedy jesteśmy w depresji.

Gdzie leczyć depresję?

Leczeniem depresji powinni zajmować się profesjonaliści. Najlepszym rozwiązaniem jest poszukanie wyspecjalizowanych osób zajmujących się tym problemem. – psychologów, psychiatrów.

Czy potrzebny mi psycholog czy psychiatra?

Zazwyczaj problemy depresji są złożone. Na początek wystarczy, że zgłosimy się do jednego specjalisty i on zdecyduje, co mamy dalej robić. Często potrzebna jest jednoczesna pomoc psychologa i psychiatry w zależności od tego czy jest potrzebna psychoterapia czy też stosowanie leków.